Friday, March 28, 2014

Cung bậc tháng ba,

Tháng ba, tháng cuối cùng của quí một dương lịch và thường là tháng hai của năm âm lịch...

Ngoài Bắc, vẫn còn mùa lễ hội. Mưa phùn và giá rét. Trời nồm, ẩm ướt. Đang còn chờ cái lạnh cuối cùng vào     tết nàng Bân! 

Lúc này, ở miền Nam, đang giữa mùa khô nắng nóng. Nhiệt độ có lúc 42oC. Phố sá đã trở lại ồn ào, sôi động. Người từ bốn phương về quê ăn tết đã quay lại đủ đầy, góp rộn ràng cho Sài gòn, thành phố náo nhiệt nhất Việt nam...

Miền Trung, trời không nắng không mưa. Cái dìu dịu kéo dài từ tháng 11 đến hết tháng tư! Trời đẹp với mây cao và gió nhẹ, không gian thông thoáng dịu dàng. Nhịp sống chậm hơn!...

Nhớ những năm trước, cứ cuối tháng ba là quíu, lo đua với thời gian, lòng đã sốt vó công việc của năm. Đã có năm phải thốt lên rằng quí một bất an... Năm nay, sao thấy bình an từ đầu năm, mặc dầu nhìn bức tranh kinh tế của đất nước chẳng thấy sáng sủa gì...

Bên ngoài, biển Đông vẫn dậy sóng với những con bài chủ quyền. Ukraina vẫn sôi động chính trị. Thế giới đang lên tiếng cấm vận nước Nga. Thái lan vẫn đang rầm rộ xuống đường. Chủ tịch trẻ con họ Kim vẫn ra lịnh phóng tên lửa tầm trung. Tổng thống Mỹ vẫn như con thoi trên trường quốc tế...

...Đầu năm lên công ty, thấy những chồi mầm lộc non xanh biếc ở cây phượng vĩ trước hiên nhà mà lòng vui vui, thanh thản, thấy nao nao dào dạt nỗi yêu người...

Tháng ba! Sao bỗng nhiên quá nhiều lời hẹn cho tháng ba! Thằng bạn thân từ Austin email bảo tháng ba tau về. Anh Đinh Cường thông báo Tường Giang, Tường Thiết, con trai Thạch Lam, Nhất Linh sẽ đến ĐN vào khoảng tháng ba. Cuối tháng hai, Đặng Tiến gọi phone  "moi đang ở ĐN". Tháng ba, vợ chồng người bạn ở San Jose về bất ngờ để tạo niềm vui. Bạn  Quang Dũng cũng hẹn về gặp bác Chơn. Tháng ba, bố mẹ Thanh Tâm hẹn gặp nhau Đà nẵng...

Và, tháng ba với những cuộc đấu thầu dồn dập từ trước tết nay đang vào chung kết, mấy thằng em công ty phập phồng, hồi hộp, nín thở chờ tin!...

Ôi! tháng ba năm 2014 sao mà bận rộn, sao mà hứa hẹn, sao mà lo âu!

Rồi những chuyến bay con thoi Sài gòn Đà nẵng khiến bạn bè gặp nhau nhậu hoài. Trần Định từ Texas về với nhóm bạn khoa học Sài gòn cũ. Anh Đặng Tiến, Tường Thiết, Tường Giang, Bửu Ý  với những câu chuyện văn chương râm ran trên sông Hương, bên sông Hàn. Khoa, bạn Dũng với đủ 3 trận golf ở Huế, Sài gòn, Đà nẵng. Vợ chồng Nhựt Liên cùng bạn bè Tâm với những cuộc nhậu tràn, vui bất tận. Thầy cô Vũ Huấn, Huỳnh Lan về từ North Carolina với bạn cũ Tam kỳ trong cuộc gặp đầy dấu ấn tuổi thơ. Bố mẹ Thanh Tâm với đêm Đà nẵng ngọt ngào, sáng sớm yên bình trên bãi biển đẹp nhất hành tinh và, nhất là những cuộc rượu mừng khi những kết quả đấu thầu đã được chủ đầu tư lựa chọn, dẫu giá chào cao hơn đối thủ, để công việc mở ra trải dài cả ba miền trung nam bắc, anh em tất bật, sôi nỗi với việc làm...



Tháng ba như vừa đi dây trên cao, vừa ở trong vườn địa đàng. Tháng ba như nhàu nát trong bia rượu, lại như thăng hoa trong nụ hồng nhung tươi thắm vẽ ngày 8/3


Tháng ba lại có người trả mua căn hộ Sài gòn mới mua trước tết với giá chênh lệch 20% nên bán. Con trai Quang Dũng lại gọi về quyết định mua nhà ở Mỹ, cuối tháng dọn về nhà mới...

Tháng ba! Ôi tháng ba thật nhiều cung bậc. Một năm có mấy tháng ba???

29.3.14
Nguyễn Quang Chơn,
Tặng Đặng Văn Vinh, Phạm Dũng, Minh Tâm

Monday, March 24, 2014

Gặp lại thầy cô cũ


Hơn 40 năm. Bây giờ mới gặp lại cô giáo Huỳnh Lan, người dạy văn cho chúng tôi năm lớp đệ thất, đệ lục, đệ ngũ ở trường trung học Trần Cao Vân Quảng Tín ngày nào... (*)

Hình dung cô thế nào thì cô vẫn thế ấy. Dáng người mảnh khảnh. Khi nói thì toàn thân sinh động theo câu chuyện. Đầu nghiêng nghiêng. Tay đưa ra diễn tả. Miệng cười mà mắt cũng cười...

Cô Huỳnh Lan của tuổi thơ yêu văn chương của tôi là thế. Vẫn còn nhớ như in hình ảnh cô gầy gầy, áo dài trắng trên bục giảng, giảng bài ca dao "hôm qua tát nước đầu đình, bỏ quên cái áo trên cành hoa sen, em được thì cho anh xin, hay là em để làm tin trong nhà? Áo anh sứt chỉ đường tà, vợ anh chưa có mẹ già chưa khâu. Áo anh sứt chỉ đã lâu, mai mượn cô ấy về khâu cho cùng, khâu rồi anh sẽ trả công, ít nữa lấy chồng anh sẽ giúp cho, giúp em một thúng xôi vò, một con lợn béo, một vò rượu tăm, giúp em đôi chiếu em nằm, đôi chăn em đắp đôi tằm em đeo, giúp em quan tám tiền cheo, quan năm tiền cưới lại đèo buồng cau!..." . Bài giảng thật sinh động và hồn nhiên. Cô bảo anh chàng trai tán tỉnh cô gái, giả vờ bảo quên chiếc áo trên cành hoa sen. Trời ơi. Cành hoa sen mỏng tanh làm sao mà treo áo lên đó được! Cô gái biết tỏng anh chàng bốc phét. Nghe chàng đòi trả ơn lợn cưới tằm đeo, chiếu tân hôn....Ý nàng cũng muốn lắm rồi đây, nhưng chắc cũng sẽ làm bộ ngúng nguẫy, "cái anh này, dễ ghét!"...

Cách dạy văn của cô là thế. Cứ thật nhẹ nhàng như...văn chương, như ca dao, để cho đến bây giờ không gian của những buổi học văn đầu đời đó đôi khi còn trở lại trong những cơn mộng vô tình trong giấc ngủ, để giật mình thức giấc thấy bâng khuâng...

Cô Lan vẫn còn trẻ, khoẻ và vui tính. Cô định cư ở North Carolina Hoa Kỳ từ lâu. Đám học sinh chúng tôi ngày xưa nay tụ tập còn được hơn mười người. Ngó quanh bây giờ đều đã xấp xỉ sáu mươi. Chúng tôi đón cô thầy tại nhà một người bạn với lòng náo nức. Chúng tôi tranh nhau kể chuyện xưa . Mà thật lạ , cô Lan còn  nhớ như in những câu chuyện của đám học trò trẻ con xa lắc. Đứa nào nghịch ngợm, đứa nào hiền hoà...

Chồng cô, thầy Vũ Huấn, dạy sử. Thầy có đôi mày rậm. Nói giọng Bắc, rất hay. Giọng thầy vang và ấm như giọng Nguyễn Đình Toàn. Thầy Huấn vẫn trẻ và khoẻ ở tuổi 70. Thầy  vẫn nói chuyện hào sảng như những lần đứng trên bục giảng nói về trận đánh Điện Biên, hút hồn lớp trẻ đang không biết gì về miền Bắc xa vời huyền thoại...

Lũ chúng tôi đón thầy cô như đang ngồi trong lớp học. Tôi nói huyên thuyên giành phần hơn với bạn. Rồi nói với cô thầy. Thưa thầy cô. Nãy giờ cố tình ganh đua với bè bạn ngồi đây là để cô thầy thấy rằng trước cô thầy, chúng em luôn là những đứa trẻ, vẫn ganh nhau giành phần hơn, như những buổi học trong lớp ngày xưa...Muốn để cô thầy thấy chúng em vẫn là thằng Chơn nghịch ngợm, thằng Đỉnh hiền lành, thằng Bính chăm chỉ.... Chứ bây giờ. Đã sáu chục hết rồi. Đã xếp gánh cuộc đời hết rồi. Mắt đã mờ. Tóc đã hoa. Còn ganh đua chi nữa! 

Nói với cô thầy mà nghe khoé mắt rưng rưng!...

24.3.14, Nguyễn Quang Chơn

Kính tặng cô Huỳnh Lan, thầy Vũ Huấn và các bạn học trung học Tam kỳ

(*) bây giờ là trường tiểu học Trần Quốc Toản, Quảng Nam